ప్రకృతి వల్ల కరువు రావచ్చు. కానీ కరువును ఎదుర్కొనేందుకు నిర్మించిన ప్రాజెక్టులు పూర్తిస్థాయిలో ఉపయోగపడకపోతే, ఆ పరిస్థితికి కారణాలేమిటో ప్రజలకు తెలియాల్సిన అవసరం లేదా?
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత గత కేసీఆర్ ప్రభుత్వ హయాంలో దాదాపు లక్ష కోట్ల రూపాయల భారీ వ్యయంతో కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టును నిర్మించారు.
గోదావరి జలాలను ఎత్తిపోసి తెలంగాణలోని వివిధ జిల్లాలకు సాగునీరు అందించడం, చెరువులను నింపడం, వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో రైతులకు నీటి భద్రత కల్పించడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యాలు.
అయితే మేడిగడ్డ బ్యారేజీలో నిర్మాణపరమైన సమస్యలు వెలుగులోకి రావడంతో ప్రాజెక్టు నిర్మాణ నాణ్యత, వ్యయం, అవినీతి ఆరోపణలపై అనేక ప్రశ్నలు తలెత్తాయి.
అవినీతి జరిగితే విచారణ జరగాలి. బాధ్యులు ఎంతటి వారైనా చట్టప్రకారం శిక్షించాలి. ప్రజాధనం దుర్వినియోగమైతే జవాబుదారీతనం తప్పనిసరి.
అయితే అదే సమయంలో మరో ముఖ్యమైన విషయాన్ని మనం మర్చిపోకూడదు.
కాళేశ్వరం ఏ ఒక్క నాయకుడి వ్యక్తిగత ఆస్తి కాదు. అది తెలంగాణ ప్రజల సొమ్ముతో నిర్మించిన ప్రజా ఆస్తి.
నిర్మాణపరమైన సమస్యలను సరిదిద్దడం ఎంత ముఖ్యమో, ప్రజాధనంతో నిర్మించిన మిగతా వ్యవస్థలను సురక్షితంగా వినియోగించుకునే అవకాశాలను పరిశీలించడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
ఇప్పుడు తెలంగాణ సమాజం ముందున్న కొన్ని కీలక ప్రశ్నలు!
1. దాదాపు మూడేళ్లు గడుస్తున్నా కాళేశ్వరం పునరుద్ధరణ ఎందుకు పూర్తికాలేదు?
2023లో మేడిగడ్డ సమస్య వెలుగులోకి వచ్చినప్పటి నుంచి దాదాపు మూడేళ్లు గడుస్తున్నాయి. ఇప్పుడు మరమ్మతులను 2027 వర్షాకాలానికి ముందుగా పూర్తి చేస్తామని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
ఇంతకాలం సాంకేతిక పరిశోధనలు, భద్రతా పరీక్షలు, అనుమతులు, మరమ్మతుల ప్రణాళికల కోసం ఎంత సమయం వెచ్చించారు? ఏ దశలో ఎంత జాప్యం జరిగింది? ఆ జాప్యానికి కారణాలేమిటి?
ఇలాంటి భారీ ప్రజా ప్రాజెక్టు పునరుద్ధరణకు సంబంధించిన పూర్తి కార్యాచరణను, ఖర్చులను, గడువులను ప్రజల ముందుంచాల్సిన అవసరం లేదా?
2. కాళేశ్వరంలోని అనుబంధ ప్రాజెక్టులు, పంపింగ్ వ్యవస్థల ద్వారా నీటిని వినియోగించే ప్రత్యామ్నాయాలను ఎంతవరకు పరిశీలించారు?
కాళేశ్వరం అంటే కేవలం మేడిగడ్డ బ్యారేజీ మాత్రమే కాదు. దాని పరిధిలో అనేక పంప్హౌస్లు, రిజర్వాయర్లు, కాలువలు, అనుబంధ జలవనరుల వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.
మేడిగడ్డ, అన్నారం, సుందిళ్ల బ్యారేజీల్లో భద్రతా సమస్యలు ఉన్నప్పుడు వాటిని నిపుణుల అనుమతి లేకుండా వినియోగించడం సరైనది కాదు.
కానీ సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల్లో గోదావరి జలాలను ఎత్తిపోయడం, ఇతర రిజర్వాయర్లకు తరలించడం, చెరువులను నింపడం వంటి అవకాశాలపై సమగ్ర అధ్యయనం జరిగిందా?
జరిగితే వాటి ఫలితాలేమిటి? సాంకేతికంగా సాధ్యమైన ప్రత్యామ్నాయాలను అమలు చేయడానికి ఎలాంటి చర్యలు తీసుకున్నారు?
3. అవినీతి విచారణతో పాటు రైతుల ప్రయోజనాల కోసం చర్యలు ఎందుకు సమాంతరంగా వేగవంతం కాకూడదు?
గత ప్రభుత్వ హయాంలో అవినీతి జరిగిందని ఆరోపణలు ఉంటే విచారణ జరిపి, ఆధారాల ప్రకారం బాధ్యులపై చర్యలు తీసుకోవాలి.
కానీ ఆ విచారణ కొనసాగుతున్నంతకాలం రైతుల సాగునీటి అవసరాలు వేచి ఉండగలవా?
రాజకీయ, చట్టపరమైన విచారణ ఒకవైపు, ప్రాజెక్టు పునరుద్ధరణ మరియు రైతుల సాగునీటి భద్రత మరోవైపు సమాంతరంగా కొనసాగాలి కదా?
4. ఎల్నినో హెచ్చరికల నేపథ్యంలో ముందస్తు నీటి నిల్వ ప్రణాళిక ఎంత సమర్థంగా అమలైంది?
వాతావరణ మార్పులు, ఎల్నినో ప్రభావం, వర్షపాతం తగ్గే అవకాశాల గురించి శాస్త్రీయ సంస్థలు ముందస్తు అంచనాలు అందిస్తుంటాయి.
అలాంటి పరిస్థితుల్లో జూన్, జూలై, ఆగస్టు నెలల్లో కురిసిన వర్షాలు, నదుల్లో ప్రవహించిన నీరు, రిజర్వాయర్లలో నిల్వ చేసుకున్న నీరు, సముద్రంలోకి వెళ్లిపోయిన జలాల వివరాలు ప్రజలకు తెలియాలి.
ఆ సమయంలో అందుబాటులో ఉన్న నీటిలో ఎంత నిల్వ చేయగలిగాం? ఎంత వినియోగించుకున్నాం? ఎంత నిల్వ చేయడం సాంకేతికంగా సాధ్యం కాలేదు?
వర్షాభావ పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు ముందస్తుగా ఏయే చర్యలు చేపట్టారు?
సమస్య తీవ్రమైన తర్వాత హెచ్చరించడం మాత్రమే కాకుండా, సమస్య రాకముందే తీసుకున్న చర్యలపై కూడా ప్రజలకు స్పష్టత అవసరం.
5. రాబోయే రోజుల్లో కరువు తీవ్రమైతే రైతుకు ప్రభుత్వం ఇచ్చే భరోసా ఏమిటి?
ఇప్పటికే వరి వంటి అధిక నీరు అవసరమయ్యే పంటల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలని రైతులకు సూచనలు అందుతున్నాయి.
కానీ వరి సాగు చేయవద్దని చెప్పడం ఒక్కటే పరిష్కారమా?
ప్రత్యామ్నాయ పంటలకు అవసరమైన విత్తనాలు, మార్కెట్ సౌకర్యాలు, కనీస మద్దతు ధర, సాగు పెట్టుబడి, పంట నష్టపరిహారం, వ్యవసాయ కార్మికులకు ఉపాధి వంటి అంశాలపై స్పష్టమైన ప్రణాళిక ఉందా?
కరువు కారణంగా రైతుల ఆదాయం తగ్గితే, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం పడితే ప్రభుత్వం ఏ విధంగా ఆదుకుంటుంది?
ప్రకృతి వైపరీత్యం అనేది వాస్తవం. కానీ దాని ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి ప్రభుత్వాలు తీసుకునే చర్యలు కూడా అంతే ముఖ్యం.
6. కృష్ణా జలాల్లో తెలంగాణ వాటాను ఎంత సమర్థంగా వినియోగించుకుంటున్నాం?
పొరుగు రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్లో శ్రీశైలం జలాలను వివిధ ప్రాంతాలకు తరలించేందుకు ప్రాజెక్టులు, కాలువల వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.
అలాగే తెలంగాణకు కృష్ణా జలాల్లో ఉన్న హక్కులు, కేటాయింపులు, ప్రాజెక్టుల సామర్థ్యం, వాస్తవ వినియోగంపై కూడా స్పష్టమైన చర్చ జరగాలి.
మనకు కేటాయించిన నీటిలో ఎంత వినియోగించుకున్నాం? ఎంత నిల్వ చేసుకోగలిగాం? ఇంకా ఎంత సాగునీటి సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయాల్సి ఉంది?
అంతర్రాష్ట్ర జలవివాదాలు, సాంకేతిక పరిమితులు ఉన్నప్పటికీ తెలంగాణ రైతులకు అందుబాటులో ఉన్న నీటిని సమర్థంగా అందించేందుకు దీర్ఘకాలిక ప్రణాళిక ఏమిటి?
చివరగా ఒక విషయం…
ప్రాజెక్టును ఎవరు నిర్మించారన్నది చరిత్ర. దానిని సురక్షితంగా, సమర్థంగా ప్రజలకు ఉపయోగపడేలా నిర్వహించడం వర్తమాన బాధ్యత.
గత ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను ప్రశ్నించాలి. ప్రస్తుత ప్రభుత్వ చర్యలను కూడా ప్రశ్నించాలి. ఎందుకంటే ప్రజాస్వామ్యంలో జవాబుదారీతనం అనేది ఏ ఒక్క రాజకీయ పార్టీకి పరిమితం కాదు.
రాజకీయాలు మారవచ్చు. ప్రభుత్వాలు మారవచ్చు. నాయకులు మారవచ్చు.
కానీ రైతుకు ప్రతి సంవత్సరం నీరు కావాలి. వ్యవసాయానికి భరోసా కావాలి. ప్రజాధనానికి రక్షణ కావాలి.
కాళేశ్వరం విషయంలో మనకు కావాల్సింది రాజకీయ ఆరోపణలకంటే పారదర్శకమైన విచారణ, శాస్త్రీయమైన మరమ్మతులు, స్పష్టమైన కాలపరిమితి, రైతులకు సాగునీటి భరోసా.
కరువు ప్రకృతి వల్ల రావచ్చు. కానీ దాన్ని ఎదుర్కొనే సన్నద్ధత, నీటి నిర్వహణ, రైతులకు అందించే భరోసాపై ప్రజలు ప్రశ్నించాల్సిందే.
🌾 నీరు రాజకీయాలకు అతీతం. ప్రజాధనం ప్రజల కోసం. రైతు సంక్షేమం ప్రతి ప్రభుత్వ బాధ్యత.
#కాళేశ్వరం #తెలంగాణ #సాగునీరు #రైతుసంక్షేమం #ప్రజాధనం #జలవనరులు #Telangana #Kaleshwaram
































No comments:
Post a Comment